İRAN’IN DEMOKRATİKLEŞME ÇABALARI: MUHAMMED ALİ ŞAH VE MEŞRUTİYET

Özet (Öz)

İRAN’IN DEMOKRATİKLEŞME ÇABALARI: MUHAMMED ALİ ŞAH VE MEŞRUTİYET

Erken Erişim

İran’ın demokratikleşme çabalarının ilk adımı sayılabilecek Meşrutiyet Hareketi, en sancılı dönemini Muhammed Ali Şah’ın (1907-1909) kısa süren saltanatı altında yaşamıştır. Veliahtlığı döneminde Meşrutiyet Hareketi’nin liderleriyle iyi ilişkiler kuran Muhammed Ali Şah, onların desteği olmadan Kaçar tahtına çıkamayacağının farkındaydı. Muhammed Ali Şah, babası Muzafferüddin Şah’ın (1896-1907) imzaladığı Meşrutiyet Fermanı’nı da aynı gerekçeyle imzalamıştır. Veliahtlığı döneminde Rus yanlısı olan Muhammed Ali Şah, aslında hiçbir zaman meşrutiyet idaresini benimsememiştir. Babası ölür ölmez de meşrutiyet taraftarlarına ve meclise karşı tavrını açıkça ortaya koymaya başlamıştır. Özellikle taç giyme merasimine meclisi temsilen kimsenin davet edilmemesi meşrutiyetçileri bekleyen kötü günlerin habercisi olmuştur. Muhammed Ali Şah, kendisinden beklendiği gibi otoritesini paylaşmamak adına meşrutiyet idaresini ve meclisi ortadan kaldırmak için her fırsatı değerlendirmiştir. Ancak meşrutiyet taraftarları karşısında başarılı olamamıştır. Şah için geriye tek bir yol kalmıştır: Kendisine düzenlenen suikastın da etkisiyle meşrutiyet idaresinin olmazsa olması meclisi ortadan kaldırmak. Bu makalenin yazılış amacı dönemin basını göz önünde bulundurularak Muhammed Ali Şah ve meşrutiyet taraftarlarının birbirlerini ortadan kaldırmak adına vermiş oldukları mücadeleyi ortaya koymaktır. Makalede ilk olarak şah taraftarları ve meşrutiyetçilerin aynı anda meydanlara döküldüğü Tophane Meydanı Olayları ikinci olarak Muhammed Ali Şah’a düzenlenen suikast, son olarak da şah tarafından meclisin topa tutulması hadisesi ele alınmıştır.

Ayrıntılar

Makale Dili Türkçe
Makale Türü Lisansüstü Tez Makalesi
Makale Alanı Tarih
Yayınlandığı Sayı 5. Sayı Erken Erişim
Sayfa 40-46

Kaynakça

Bu makaleye nasıl atıf yapılır?